a.)Kelime olarak SOMA'nın anlamı:Kelime
olarak SOMA'nın, bir çok milletlerin dillerinde yer aldığını yaptığımız
araştırmalar sonun da öğrenmiş bulunmaktayız.
Biz burada söz konusu Soma kelimesinin tespit edebildiğimiz
anlamlarını sunmaya çalışacağız. Türkçe SOMA: içinde anoson bulunmayan
ilk çekilen rakı, demektir. Grekçe
SOMA : Cisim, madde, Gövde, Bedeb,
Cüsse, İnsan Vücudu, Vücut hücrelerinin tamamı, Ceset, Cemaat-Cemiyet, Güruh,
Takım, Maddî delil, Suç aleti.. gibi anlamlara gelmektedir.
Batı dillerine bu kelime Grekçe'den geçmiştir. Örneğin, bu
kelimeden meydana gelen "Somatologie" ; beden ahvalinden bahseden ilim,
olarak anlam kazanmaktadır.
Doğu dillerine gelince, örneğin Hintçe'de SOMA; Hint
mitolojisinde Sarhoşluk Tanrısının adı ya da; eski Hintlilerin Kutsal içkisinin
adıdır.
Japonca'da SOMA kelimesinin anlamı, ilgililerden soruldu.
İlgililer ;" SOMA'nın kelime olarak bir mânası yoktur." şeklinde açıklamada
bulunmuşlar ve aynı zamanda, Japonya'daki SOMA şehri hakkında da bilgi
vermişlerdir. İlginç bulduğumuz için, yazıyı aynen aşağıya yazıyoruz.
İstanbul Japon konsolosu Sayın Hikoichi
SHİOJİRİ'nin bize lütfettikleri bilgi; " Japonya'da SOMA olarak değil, SO-MA
şeklinde yazılan bir şehir mevcuttur. Bu şehir Japonya'nın orta doğu kısmında,
Okyanus kenarında bulunup Fukushima vilayetine bağlıdır. SO-MA nın kelime olaral
bir mânası yoktur.Ahalisinin ziraat ve balıkçılıkla meşgul olduğu bu şehirde bol
miktarda pirinç yetiştirilir.SO-MA BONODORİ nâmiyle mâruf bir folklor şarkısı
vardır.SO-MA ahalisi, Ağustos aylarında bu şarkıyı söyleyerek sokaklarda dans
ederler." denilmektedir.
SOMA'nın kelime olarak, çeşitli dillerdeki anlamlarını kısaca
da olsa gözden geçirdikten sonra; şimdi de, İlçemiz yönünden durumu incelemeye
çalışalım.
Halk arasındaki rivayete göre; İlçenin adı, " Somak" tan gelmektedir.
Nitekim, Mahmut TURGUTLU'nun Soma ilçesi adlı kitapta; "
Güllüce mevkiinde ve Somaklık tabir edilen meskun yerde bir gece vukuu bulan
şiddetli bir yer sarsıntısı neticesi, büyük hasar vuku bulduğundan buranın halkı
şimdiki kasabanın bulunduğu yere göç ederek burada ev inşa edip yassı tepeye
yerleşmişler ve Somak adını SOMA'ya tahvil ederek (değiştirerek) köylerinin
adını SOMA koymuşlardır" denmektedir.
Kanaatimizce, Soma kelimesinin kendisine has anlamları
olduğuna göre; bunun, bir başka kelimeden galat olmasına imkan yoktur.
Biz ilçe adını, GREKÇE cemaat-insan topluluğu anlamına gelen
SOMA kelimesinden ileri geldiğini sanıyoruz.
b.) İlçenin İlk kuruluş
yeri: Yaptığımız araştırma ve incelemerden; Soma şehrinin, şimdiki
bulunduğu yerinin "erken devre" varmadığını öğrenmiş bulunuyoruz.
Eski adı GHARMA olan Soma'nın kuruluşunun M.Ö.185 yılında
Helenistik devre rastlamaktadır. İlçe
çevresinde henüz kazılar yapılmamış olmakla beraber; Tuzlu Tepede KALE,
Asartepe'de HAMAM ve bağlar arası mevkiinde SAYFİYE evleri kalıntıları
görüldüğünden; eski adı " GHARMA" adı olan Soma kasabasının ilk kuruluş yerinin,
Darkale (Tarhala) köyü civarına rastlayabileceğini kuvvetle tahmin etmekteyiz.
SONUÇ: Demek oluyor ki, Soma (GHARMA)'nın ilk kuruluş yeri;
Darkale civarındadır.
Hazırlayan : H.Tuğrul SÜMER
Kaynak: İhsan KUTLUSOY (Kaymakam) Kitabı
